ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΜΕ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ.

Πριν από 15 χρόνια περίπου γύρισα στην Ελλάδα. Μετά από 20 χρόνια παραμονής μου στο εξωτερικό. Είχα φύγει ακολουθώντας τη πρώτη μου οικογένεια, τους γονείς μου,  και γύριζα φέρνοντας μαζί μου τη νέα  μου οικογένεια, τα παιδιά μου.

Ο γυρισμός μου τότε είχε σημαδευτεί από μια πολύ μεγάλη απόφαση. Για πολλούς και διάφορους λόγους εγκατέλειψα μια ζηλευτή (για πολλούς) δουλειά και επέστρεψα. Κι όσο και να φαινόντουσαν αμφίβολα τα πράγματα για τη συνέχεια, το χάρηκα. Ηθελα να γυρίσω. Είχα βαρεθεί να γυρίζω σαν τουρίστας έξω. Είχα βαρεθεί να είμαι μετανάστρια κάπου. Ημουν πολύ καλά προσαρμοσμένη στο τόπο που ζούσα. Δεν ξεχώριζα καν από τους ντόπιους. Ομως σε μια κρίσιμη επιλογή κάποια νοσταλγία, κάποια έλλειψη που φώλιαζε μέσα μου χρόνια και δεν την αντιλαμβανόμουν καν, ξεφύτρωσε ξαφνικά, και γύρισα.

Την επιστροφή μου σημάδεψαν πολλά δυσάρεστα γεγονότα. Η οικογένεια με τη μορφή που είχε όταν έπερνα το αεροπλάνο της επιστροφής, δεν κράτησε... Ακολούθησαν χρόνια δύσκολα. Δουλειά παρόμοια μ΄εκείνη που είχα δεν βρήκα. Διαζύγιο. Ενας γολγοθάς μετά. Και ένα ξύπνημα σε μια πραγματικότητα που έχω περιγράψει με όσους τρόπους μπορούσα σ΄αυτό εδώ το μπλογκάκι. Δεν μετάνοιωσα ποτέ. Είναι εντελώς άστοχο να μετανιώνουμε για κάτι, αφού το κάθε τι έχει ένα συγκεκριμένο λόγο που έγινε και που τότε μας φαινόταν σωστός. Η μετάνοια ισχύει μόνο αν έχουμε βλάψει κόσμο. Αν έχουμε κάνει κακό. Τότε είμαστε υποχρεωμένοι να ζητήσουμε κάποια φορά ένα συγνώμη στα θύματα ή τουλάχιστον να αναλογιστούμε πόσο απάνθρωπα μπορεί να φερθήκαμε. Αλλά για τις επιλογές μας μοιάζαν σωστές, ελπιδοφόρες, λογικές, δεν μπορούμε να λέμε αν και αν. Είναι ότι χειρότερο για να προχωρήσει κανείς μπροστά.

Χτες το απόγευμα μιλούσα με τη κόρη μου στο τηλέφωνο που σπουδάζει στο εξωτερικό, μεταπτυχιακά. Κάναμε μια συζήτηση που τη περίμενα εδώ και καιρό. Ημουν σίγουρη. Η ανακοίνωση έπεσε όπως ακριβώς τη φανταζόμουν  " υπάρχει μεγάλη πιθανότητα μαμά να παραμείνω έξω, να μη γυρίσω στην Ελλάδα, υπάρχει μια πρόταση που μου έκαναν να συνεχίσω για το δοκτορά μου, και να δουλέψω μέσα στο Πανεπιστήμιο (φυσικό ήταν άλλοστε, στα μεταπτυχιακά της βγηκε δεύτερη στη κατάταξη σε όλη τη σχολή...) Κι όχι μόνο εκείνη. Θα ακολουθήσει και το αγόρι της που τελείωσε εδώ Πανεπιστήμιο. Θα ψάξει κι εκείνος για δουλειά εκεί και θα κάνει και τα μετπτυχιακά του. Κι όχι μόνο αυτός. Και άλλα παιδιά που έφυγαν μαζί δεν θα γυρίσουν...

Το μόνο που έκανα ήταν να της πω προχώρα. Δεν είχα ούτε μια αντιπρόταση. Δεν μπορώ να της προτείνω καμμιά άλλη λύση τέτοιου επιπέδου όπως εκείνη μου είπε. Να γυρίσει? Που? Κάθε μέρα στη δουλειά μου καταφθάνουν βιογραφικά από παιδιά με πτυχία, με μεταπτυχιακά με ότι θέλεις που ζητάνε να σερβίρουν ακόμα και καφέ προκειμένου να βγάλουν ένα χαρτζηλίκι έστω. Τα καταχωνιάζουμε σ΄ενα συρτάρι. Δεν τα κοιτάει κανένας. Από τους φίλους μου, ένα μεγάλο μέρος είναι πια άνεργοι.

Να αντιπροτείνω την αγάπη για το τόπο? Να της πω να μείνει εδώ και να αγωνιστεί ακόμα κι αν φουντάρουμε όλοι μαζί? Αντίθετα εκείνη μου είπε, μακάρι να το αποφάσιζες να έρθεις κι εσύ εδώ ρε μάνα. Θα εύρισκες δουλειά στα σίγουρα και θα έβλεπες μια άσπρη μέρα ξανά. Δεν έφερα αντίρρηση. Μου έφερε στο μυαλό μόνο το πατέρα μου, τότε τη πρώτη χρονιά μετά τη δικτατορία που μας έπερνε για έξω. Είχε μείνει άνεργος εδώ κι είχε απελπιστεί. Του πρότειναν κάτι έξω ένας φίλος που ήταν ήδη εκεί και φύγαμε. Γύρισα γιατί πίστευα πως τα μαύρα χρόνια είχαν μείνει πίσω.

2010 και η Ελλάδα μπαίνει τώρα στη πιο μεγάλη της νύχτα... Μαζί με τους άλλους λαούς. Δεν είμαστε μόνο εμείς. Ομως εγώ γύρισα εδώ. Θέλω για εμάς να μιλήσω να φωνάξω πρώτα.

Αναρωτιέμαι πόσα μανάδες αυτή τη στιγμή ετοιμάζονται για κάτι παρόμοιο. Πόσα παιδιά μας δεν θα γυρίσουν και πόσα άλλα κάνουν ήδη τα διαβατήρια για να φύγουν....
Δεν είμαι θλιμένη. Εχω σπάσει από πολύ μικρό παιδί τα σύνορα και δεν με τρομάζει η ιδέα κάθε αποχαιρετισμού, η ιδέα των αεροδρομίων, της συνολικής αλλαγής που μπορούμε να κάνουμε στη ζωή μας, είμαι όμως οργισμένη. Πολύ οργισμένη.

Σύντομα μπορεί να ακολουθήσει και ο γιός μου τη πορεία του έξω. Και όταν θα είμαι εδώ στο μικρό διαμέρισμα, ίσως άνεργη, ή με τη μάχη που θα δίνω για να πληρώσω δυο λογαριασμούς κι ένα νοίκι... δεν θα ξέρω που να ξεσπάσω αυτή την οργή. 20 χρόνια χρειάστηκαν για να τα διαλύσουν όλα. Για να τα ρημάξουν όλα. Διώχνουν τα παιδιά μας. Βάλαν στη στέρηση και την εξαθλίωση τους γέρους μας. Κι εμείς εδώ να παλεύουμε ανυπεράσπιστοι μπροστά σε κάθε καθίκι που μας δίνει ένα κομμάτι ψωμί, αν το έχουμε κι αυτό, με τα παιδιά μας μακριά και τους γονείς μας να ψωνίζουν σάπια από τη λαϊκή...

Εχω υπομονή γαιδουρινή και πείσμα επίσης. Και πολλές αντοχές. Δεν σας κάνω τη χάρη. Δεν θα φύγω. Εδώ θα είμαι. Εδώ γύρω θα τριγυρνάω. Από το σπίτι μου θα φύγω αν το επιλέξω. Θα παλαίψω να φύγουν όλα τα παράσιτα. Ολα τα σκουπίδια, μένοντας.